subscribe

සෝතාපත්ති අංග සිහිකරමු…

සෝතාපත්ති අංග සිහිකරමු…

අපි ධර්ම මාර්ගයට පැමිණීමට නම් කළ්‍යාන මිත‍්‍ර ඇසුරේ ඉඳගෙන, සද්ධර්මය ශ‍්‍රවනය කරමින්, යෝනිසෝ මනසිකාරය උපදවා ගන්ට ඕනැ. මෙතැනදී ”‍යෝනිසෝ මනසිකාරය”‍ කියල කියන්නේ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් වදාළ ධර්මයේ තියෙන්නෙ ආකාරයෙන්ම කල්පනා කිරීමටයි. ගොඩක් අයට යෝනිසෝ මනසිකාරය ඇති කරගන්නෙ කොහොමද..? එහෙම නැත්නම් නුවණින් කල්පනා කරන්නෙ කොහොමද..? කියන එක ගැටළුවක්. ඒ නිසාම යෝනිසෝ මනසිකාරය ඇති කරගන්ට තේරෙන්නෙ නැතිව පැටලෙන අය ගොඩාක් ඉන්නවා.

යෝනිසෝ මනසිකාරය පහසුවෙන් ඇතිකරගන්න ආකාරය ගැන කියා දෙන දේශනාවක්, සංයුක්ත නිකාය පළමු පොත්වහන්සේගේ සගාථ වර්ගයේ සදහන් වෙනවා. මේ දේශනාවෙ නම තමයි ”අයෝනිසෝ සූත‍්‍රය”. ඒකෙ තියෙනවා මේ විදිහට. ඒ දිනවල එක්තරා භික්ෂුවක් කොසොල් ජනපදයේ එක්තරා වන ලැහැබක වාසය කළා. ඉතින් ඒ භික්ෂුව දවල් කාලය ගතකරන්ට ගිහින් කාම විතර්ක, ව්‍යාපාද විතර්ක, විහිංසා විතර්ක කියන ලාමක අකුසල් සිතුවිලි හිතන්ට පටන් ගත්තා. එතකොට ඒ වනයට අරක් ගත් ඒ දෙවින්ට ඒ භික්ෂුව ගැන අනුකම්පා හිතුනා. සෙත සලසන්ට කැමති වුනා. ඒ භික්ෂුව තුල සංවේගය උපදවන්ට කැමති වුනා. ඒ භික්ෂුව ලඟට ගිහින් ගාථා වලින් මේ විදිහට පැවසුවා, ”වැරදි ක‍්‍රමයට හිතන්ට ගිහින් ඒ පාපී සිතුවිලි වලින් ඔබව කාල දානව. වැරදි විදිහට හිතන එක අත්හරින්න. නුවණින් සිහිකිරීම පටන් ගන්න” කියල.

ඊට පස්සෙ කියල දෙනවා, ”ශාස්තෘන් වහන්සේ ගැනත්, සද්ධර්මය ගැනත්, සඟරුවන ගැනත්, තමන්ගේ සීලය ගැනත් ප‍්‍රීතියෙන්, සැපතින් යුතු, ප‍්‍රමුදිත භාවය ඇතිකර ගන්න. එතකොට ප‍්‍රමුදිත භාවය හොඳට තිබුනොත් දුක් කෙලවර කරන්ට පුළුවනි කියල. එතකොට ඒ භික්ෂුව, දෙවියා විසින් සංවේග කරමින්, සංවේගයට පත්වුනා.

එතකොට මේ පින්වතුන්ට තේරුම් ගන්ට පුළුවන් වුනාද යෝනිසෝ මනසිකාරය කියන්නෙ මොකක්ද? කියල. යම් කෙනෙක් මේ දේශනාව තේරුම් ගත්තනම්, එයාට යෝනිසෝ මනසිකාරය ඇතිකරගන්ට පුළුවන්කම ලැබෙනවා. දැන් මේ බලන්න ඒ දෙවියා කියල දෙන විදිහ, ”ශාස්තෘන් වහන්සේ ගැනත්, සද්ධර්මය ගැනත්, සඟරුවන ගැනත්, තමන්ගේ සීලය ගැනත් ප‍්‍රීතියෙන්, සැපතින් යුතු, ප‍්‍රමුදිත භාවය ඇතිකරගන්න. එතකොට ප‍්‍රමුදිත භාවය හොඳට තිබුනොත් දුක් කෙලවර කරන්ට පුළුවනි”. එහෙම තමයි කියා දෙන්නෙ. ඊට කලින් මොකක්ද කියන්නෙ? වැරදි විදිහට හිතන්න ගිහින් ඒ පාපී අකුසල් විසින් ඔබව කාල දානව. වැරදි විදිහට හිතන එක අත්හරින්න. නුවණින් හිතන එක පටන්ගන්න”‍කියල .

එහෙමනම් නුවණින් සිහිකිරීම කියල කියන්නෙ මොකක්ද? ශාස්තෘන් වහන්සේ ගැනත්, සද්ධර්මය ගැනත්, සඟරුවන ගැනත්, සීලය ගැනත් කල්පනා කිරීම තමයි නුවණින් සිහිකිරීම කියල කියන්නෙ. ඒක නුවණින් විමසන එක විදිහක්. හැබැයි බොහෝ අයට නොතේරෙන්නෙ ඕකමයි. බොහෝ අය කරන්නෙ නැත්තෙ ඕකමයි. ශ‍්‍රාස්තෘන් වහන්සේ ගැන කල්පනා කරන්නෙ නෑ. සද්ධර්මය ගැන කල්පනා කරන්නෙ නෑ. සඟරුවන ගැන කල්පනා කරන්නෙ නෑ. සීලය ගැන කල්පනා කරන්නෙත් නෑ. එහෙනම් අපි විසින් දැන් කළ යුත්තෙ මොකක්ද? අර බොහෝ අය විසින් නොකරන දේ අපි විසින් කළ යුතුයි. එතකොට තමයි අපට භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ සැබෑම ශ‍්‍රාවකයන් බවට පත්වෙන්න පුළුවන් වෙන්නේ. නැත්නම් අපිත් බොහෝ අය බවට පත්වෙනවා. බොහෝ අයගෙ ස්වභාවය තමයි ශාස්තෘන් වහන්සේ ගැන කල්පනා කරන්නෙ නැතිකම. සද්ධර්මය ගැන කල්පනා නොකරන එක. සඟරුවන ගැන කල්පනා කරන්නෙ නැති එක. සීලය ගැන කල්පනා කරන්නෙ නැති එක.

හොඳට තේරුම් ගන්න බලන්න මේ දේශනාවෙ තියෙන කාරණය. මේ දේශනාවෙදි කියනව වැරදි විදිහට හිතන එක අතහැරල හරි විදිහට හිතන එක පටන් ගන්න කියල. එහෙමනම්, හරි විදියට හිතනවා කියල කියන්නෙ, එහෙම නැත්නම් නුවණින් කල්පනා කරනවා කියල කියන්නෙ බුදුගුණ සිහිකරන එක, දහම් ගුණ සිහිකරන එක, සඟ ගුණ සිහිකරන එක, තමන් සමාදන් වුන සීලයේ ගුණ කල්පනා කරන එක. ඒ සීලය සිහිකරමින් සතුටුවීම. ඒ දෙවියා කියල දෙනවා ඒ සීලය සිහිකරමින් සතුටින් යුතු ප‍්‍රමුදිත භාවය ඇතිකර ගන්න කියල. එතකොට මේ තෙරුවන් ගැන සිහිකරමින්, තමා සමාදන් වූ සිල් පද ගැන සිහිකරමින් ඉන්න කෙනාට ප‍්‍රීතිය ඇතිවෙනව. අන්න එහෙම ප‍්‍රීතියෙන් යුතු, සැපතින් යුතු ප‍්‍රමුදිත භාවය ඇතිකරගන්න කියල කියනව.

පින්වතුනි, අපි සොතාපත්ති අංග සිහිකරන්ට නම්, පළමුවෙන්ම අපි සොතාපත්ති අංග මොනවද කියල තේරුම් අරගෙන ඒවා සමාදන් වෙන්ට ඕන. ඊට පස්සේ අපි කලයුත්තේ සමාදන් වූ ඒ සොතාපත්ති අංග සිහිකරමින් වාසය කිරීමයි. එතකොට තමයි ඒ සොතාපත්ති අංග අපේ ජීවිතයට බද්ධ වෙන්නෙ. අන්න එයාට පුළුවන් කම ලැබෙනවා ප‍්‍රමුදිතව වාසය කරන්න. ඒ වගේම සියළු දුක් කෙලවර කරන්න. එහෙමනම් අපි පටන් ගත යුත්තෙ එතනින්මයි. ගිහි කෙනෙක් හෝ වේවා පැවිදි කෙනෙක් හෝ වේවා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ‍්‍රාවකත්වයට පත්වෙනකොට එයා සමාදන් වෙන්නෙ සෝතාපත්ති අංග. තෙරුවන් සරණ යනවා. සිල් පද සමාදන් වෙනවා. ගිහි පින්වතුන් තෙරුවන් සරණ යනවා. පන්සිල් හෝ අටසිල් සමාදන් වෙනව. සාමණේර පැවිද්දට ආපු ගමන් තෙරුවන් සරණ යනව. සිල් පද සමාදන් වෙනවා. ඒ කියන්නෙ සෝතාපත්ති අංග සමාදන් වෙනවා. ඊට පස්සේ අපි විසින් කළ යුත්තෙ මොකක්ද? ඒ සමාදන් වූ සෝතාපත්ති අංග සිහිකරමින් වාසය කිරීමයි. ඒකට තමයි යෝනිසෝ මනසිකාරයේ යෙදෙමින් වාසය කිරීම කියල කියන්න.

>අපි සමාදන් වුන සෝතාපත්ති අංග සිහිකරමින් වාසය කළොත්, අපි මොකක් උපදවගන්ටද උත්සාහ කරන්නේ? නුවණින් කල්පනා කිරීම තමයි ඒ උපදවගන්ට උත්සාහ කරන්නේ. නුවණින් කල්පනා කරන්ට පටන් ගන්න කෙනාට මොකක්ද හට ගන්නෙ? ප‍්‍රීතිය ඇති වෙනවා, ප‍්‍රමුදිත භාවය ඇති වෙනවා. ඇයි එහෙම වෙන්නේ? නුවණින් කල්පනා කරන කොට අකුසල සිතුවිළි බැහැර වෙන්ට පටන් ගන්නව. නුවණින් කල්පනා කිරීම පටන් ගැනීමත් එක්ක අයින් වෙලා යන්නෙ මොකක්ද? අනුවණින් කල්පනා කිරීම. නුවණින් කල්පනා කරන්ට කරන්ට අනුවණින් කල්පනා කිරීම බැහැර වෙලා යනවා. යෝනිසෝ මනසිකාරය උපදවා ගන්නට, උපදවා ගන්ට අයෝනිසෝ මනසිකාරය බැහැර වෙන්ට පටන් ගන්නවා. එතකොට යෝනිසෝ මනසිකාරය කියල කියන්නෙ සෝතාපත්ති අංග සිතේ පවත්වන එක. අපි සාමදන් වූ සෝතාපත්ති අංග සිතේ පවත්වන්ට පුරුදුවෙන එක. ඒ ගැන කල්පනා කරන එක. භාවනා විදිහට බුදු ගුණ, දහම් ගුණ, සඟ ගුණ ආදී දේ පුරුදු කරන එක. ශීලයේ ගුණ කල්පනා කරන එක. එහෙම කරන්ට කරන්ට අයෝනිසෝ මනසිකාරය බැහැර වෙනවා.

ඊලඟට, අයෝනිසෝ මනසිකාරයට අයිති වෙන්නෙ මොනවද? කාම විතර්ක, ව්‍යාපාද විතර්ක, විහිංසා විතර්ක. මේ ලාමක විතර්ක හිතේ පවත්ව පවත්ව ඉන්න එකට තමයි අයෝනිසෝ මනසිකාරය කියල කියන්නේ. දැන් එතකොට අපේ හිතට නරක සිතුවිල්ලක් අවොත් මොකද කරන්නෙ? බය වෙන්න ඕනෙද? නෑ. බය වෙන්න ඕනෙ ඒ අකුසල සිතුවිල්ල පිළිගන්න. සිතුවිල්ලක් ආව කියල බය වෙන්න ඕනෙ නෑ. සිතුවිල්ල පවත්වන්ටයි බය වෙන්ට ඕනැ. නරක සිතුවිල්ලක් ආපුවාම ඒක නරක සිතුවිල්ලක් කියල තේරුම් ගන්න. මේක කාම විතර්කයක්, මේක ව්‍යාපාද විතර්කයක් මේ විදිහට අකුසල විතර්කය අකුසල විතර්කයක් කියල තේරුම් ගන්න. අකුසල සිතුවිලි වලට බය ඇතිකර ගන්නෙ නැතිව ඒ ගැන මේ විදියට කල්පනා කරන්න. ”‍මේ අකුසල විතර්කය මට හොඳ නෑ, අනුන්ටත් හොඳ නෑ, මගේ හිත එකඟ කරන්නෙ නෑ, මට නිවන පිණිස උපකාර වෙන්නෙ නෑ”‍ කියල ඒ අකුසල විතර්කය ගැන කල්පනා කරන්න. ඒක අයිති වෙන්නෙත් නුවණින් කල්පනා කිරීමටමයි. එහෙම නැතිව ඒ අකුසල විතර්කයට බය වුනොත් මොකද වෙන්නෙ? එතකොට නුවණින් කල්පනා කිරීම උපදව ගන්ට අපිට බැරිව යනව.

>එතකොට අපි අකුසල විතර්ක පැවැත්වීමට මොකක් කියල ද කියන්නෙ? අයෝනිසෝ මනසිකාරය කියල. අයෝනිසෝ මනසිකාරය දුරුවෙන්නෙ මොකකින්ද? යෝනිසෝ මනසිකාරයට පැමිණීමෙන්. අයෝනිසෝ මනසිකාරය කියන එක ඉබේ අයින් වෙන්නෙ නෑ. තව කෙනෙකුට අයින් කරන්ටත් බෑ. බලහත් කාරයෙන් අයින් කරන්ටත් බෑ. කළබල වුනා කියල අයින් වෙන්නෙත් නෑ. බය වෙලා අයින් කරන්ටත් බෑ. බය වෙන්ට වෙන්ට, කළබල වෙන්ට වෙන්ට ආපහු අයෝනිසෝ මනසිකාරයටම යනවා. එතකොට අයෝනිසෝ මනසිකාරය නැතිකරගන්නෙ කොහොමද? යෝනිසෝ මනසිකාරයට පැමිණීමෙන්ම තමයි අයෝනිසෝ මනසිකාරය බැහැර කරන්ට තියෙන්නෙ.

ඒ නිසා අපි යෝනිසෝ මනසිකාරය ටික ටික හුරුකර ගන්න ඕන. ඒක අත්නොහැර පුරුදු කරගන්න ඕන. එතකොට අපිට යම් දවසක් අපේ හිත සම්පුර්ණයෙන්ම පිරිසිදු කරගන්න පුළුවන් වෙනවා. ඒක හරියට වීදුරුවක තියෙන මඩ වතුර එකකට පිරිසිඳු වතුර දාන්න දාන්න ඒ මඩ වතුර ටික ටික අයින් වෙලා යම් කලකදී සම්පුර්ණයෙන්ම පිරිසිඳු වතුර ඒ භාජනේ ඉතිරි වෙනව වගේයි. අපි අකුසල විතර්ක හිත හිතා තමයි කලක් ගත කළේ. ඒක නිසයි සසර මෙතෙක් කාලයක් අපිට එන්ට සිද්ධ වුනේ. දැන් අපිට තියෙන්නෙ හොඳට සිහියෙන් තේරුම් ගන්න මේ අයෝනිසෝ මනසිකාය කියල. ඒක හොඳට තේරුම් අරගෙන ඒක දුරුකර ගන්ට අපි කැමැත්ත උපදව ගන්ට ඕනැ. දුරු කරන්ට වෑයම් කරන්ට ඕනැ. එතකොට ඒ නරක සිතුවිලි දුරුකරන්ට නම් යෝනිසෝ මනසිකාරයට එන්ට ඕනැ. එතකොට ඒ අකුසල විතර්ක වල ආදීනව කල්පනා කිරීමත් යෝනිසෝ මනසිකාරය මයි. ඒ වගේම තමයි අපි මේ සමාදන් වුන සෝතාපත්ති අංග ගැන සිහිකරනව නම් ඒකත් යෝනිසෝ මනසිකාරයමයි. යෝනිසෝ මනසිකාරය ඇති කරගැනීමට ඉතාම පහසු සහ මුලින්ම කළ යුතු විදිහ තමයි අපි මේ පින්වතුන්ට මේ කියා දුන්නෙ. අපි මේ පින්වතුන්ට ආශිර්වාද කරන්ට කැමතියි සමාදන් වූ සෝතාපත්ති අංග අත් නොහැරෙන විදිහට ජීවිතයට පුරුදු කරගැනීමට භාග්‍යය උදාවේවා කියල.

නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි

දිවයින බුදු මඟ ධර්ම සංග්‍රහයෙහි පළ වූ ලිපියක් ඇසුරෙනි.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Leave a Reply

 

Read this also

All Rights Reserved

Contents of this website are fully protected under international copyright laws. Downloading any contents for personal use is allowed. Selling is totally prohibited. Uploading of protected audio contents at any other location on the web for the purpose of sharing or distribution & re-publishing of individual audio contents are not allowed by any means without the written consent of 'DhammaMedicine'.

Join with Us

Subscribe to our Google Group: